میراث آریا: جنگل گیسوم با وجود اینکه جذابیتهای بسیاری برای دریافت نشان ثبت جهانی دارد، این روزها به مقصدی معتبر برای گردشگران تبدیل شده است، گردشگرانی که روزهای پایانی تابستان به همراه خانوادهشان به این روستا و جنگل سفر کرده و از امکانات تفریحی و ساحلی این منطقه دیدن می کنند. علاوه بر گیاهان متعددی که در این جنگل مشاهده میشود، پرندههای بکر و زیبایی نیز در این جنگل زندگی میکنند که تعداد این پرندههای بومی به ۵۰ عدد میرسد. در این گزارش به تفصیل به نوع و گوپه زندگی و زیست این پرندگان خواهیم پرداخت.
وابستگی دو سویه پرندهها و جنگل
فرزین نظیری پرندهشناس در شمال کشور در گفتوگو با خبرنگار میراث آریا، درباره پرندههای جنگل گیسوم گفت: در شمال کشور گروهی از پرندههای بومی زندگی میکنند که بیشتر از سایر پرندهها برای ما اهمیت دارند، چرا که اینها طی سالهای طولانی با محیط زندگی شان هماهنگ شدند. یعنی در عین اینکه جنگل به این پرندهها وابسته است، این ها نیز به جنگل وابستهاند.
او ادامه داد: برخی پرندهها در کنترل شتهها، آفتها، حلزونها، کرمهای ریشه دار و حشرات کوچک نقش مهمی دارند و در اصل به جنگل کمک میکنند، تعدادی پرنده نیز کرمهای ریشه خوار را کنترل میکنند. علاوه بر این ممکن است برخی پرندهها دانه برخی گیاهان را جا به جا کرده و برای رشد گیاهها موثر باشند.
او درباره سودآوری این پرندهها برای روستا و جنگل گفت: پرندههای بومی وابسته به این محیط هستند و نبود یکی از این پرنده ها شاید در ماه اول و سال اول احساس نشود، اما در طی سالها با نابودی درخت و گیاهی خاص متوجه نبود آن پرنده میشوید. طوری که دانههای این گیاه توسط پرندهها پخش میشده یا آفت گیاهی آنقدر زیاد شده و توسط پرنده ها خورده نشده که باعث از بین رفتن آن گیاه شده است.
قرقاول؛ نماد روستای گیسوم
قرقاول پرنده نسبتا بزرگی است که در ایران چهار زیرگونه دارد. قرقاولی که در جنگل گیسوم زندگی می کند، به قرقاول تالشی معروف است و در اصل نماد این روستا به شمار می رود. محل سکونت این قرقاول نیز از گردنه حیران گرفته تا چالوس است. زیر گونه ارسباران، زیرگونه گلستان، زیرگونه سرخس از انواع قرقاول ها است.
نظیری درباره قرقاول تالشی گفت: قرقاول یکی از پرنده های شمالی است که مردم این خطه علاقه خاصی به این پرنده دارند. زیبایی این پرنده و صدایی که در جنگل های شمالی توسط او می پیچد، برای مردم این منطقه خاطره انگیز است.
پرنده الیکایی؛ پرندهای حشره خوار
پرنده الیکایی یا همان سینه سرخ اروپایی، از راسته گنجشکسانان و تیره الیکاییان هستند که جثهای کوچک و تپل دارند و بسیار پرجنب وجوش هستند. این پرنده، حشرهخوار است و از حشرات مختلف و عنکبوتها تغذیه میکند اما ماهی، مارمولک و جوندگان کوچک نیز غذای آنها را تشکیل میدهد. این پرنده ها در نزدیکی سطح زمین و در زیر گیاهان یا تخته سنگها دیده میشوند اما گونههای دیگری از این پرنده نیز هستند، مکانهای بلند زندگی میکنند.
سسکها و زندگی در چهار فصل گیسوم
سسکها انواع مختلفی دارند. دم پهن، ابرو سفید، ابرو زرد، دم جنبان، بیدی، سبز بیدی، جنگلی و ... این پرنده که در جنگل گیسوم در همه فصل ها زندگی می کند، با اینکه خیلی کوچک هستند، پر جنب و جوش و به اصطلاح پرنده های فعالی هستند و در کنترل شته ها و گیاهان و درختان شمال نقش مهمی دارند. مثل گونه چرخ بزرگ، دم دراز و ...
سسک تاج طلایی پرنده بسیار کوچک و بسیار زیبایی است که هر سال زمستان ها برای زمستان گذرانی در جنگل های گیسوم می ماند.
پرندههای شکاریها
پرنده های شکاری مانند سارگپه پا بلند، معمولی که زیرگونه پا بلند است و بومی جنگلهای شمال به شمار می رود، در همه فصول در این جنگل زندگی می کنند.
جغد جنگلی؛ شکارچی شب
در میان پرندههای شکاری شب، جغد جنگلی و جغد انبار در همه فصل ها در جنگل ها زندگی می کنند. جغد غذای خود را بیشتر از راه خوردن جوندگان تمین میکند و از ویژگی های این پرنده پرواز بی صداست.
دارکوبها، به دنبال درختهای بزرگ
دارکوب خالدار کوچک، دارکوب خالدار بزرگ، دارکوب سبز و دارکوب سیاه در برخی جنگل ها حضور دارند و زندگی شان به درخت های بزرگ وابسته است، بعد از اینکه درخت های بزرگ در جنگل ها کمیاب شدند این گونه پرنده نیز به مناطق شمالی تر جنگل ها رفتند اما همچنان در جنگل گیسوم حضور دارند.
پرندههای مهاجر یا همان گونه زمستان گذر
برخی پرنده ها مهاجر زمستان گذر هستند و پرنده هایی هستند که برای جوجه آوری به مناطق شمالی تر زمین و نوارهای شمالی تر زمین رفته اند تا جوجه آوری کنند. مثل روسیه و قزاقستان چراکه شمال در زمستان هوا بسیار سرد است و این پرنده برای زمستان گذرانی به نوارهای جنوبی تر مثل جنگ گیسوم می آید.
عقابها کمک حال طبیعت و جنگل
از میان پرندههای بزرگ میتوان به عقابهای خالدار بزرگ اشاره کرد. عقاب خالدار بزرگ تا شکاری های کوچک مثل قرقی و جغد با شکار کردن جونده های کوچک مثل موش ها و سنجاب ها در کنترل جونده ها به محیط زیست کمک می کنند.
توکا، پرندهای که برای زمستان گذرانی به گیسوم میآید
توکا نیز یک نوع پرنده است که انواع مختلفی دارد. توکای سیاه، توکای یاغی، توکاهایی که برای زمستان گذرانی به جنگل های گیسوم آمده اند، مثل توکای پهلو سرخ، توکای پشت بلوطی، توکای بزرگ، توکای طوقی و ...
سهره زرد یا همان مرغ حق
پرندههایی هستند که برای زمستان گذرانی به نوارهای جنوبی تر مثل آفریقا،هند، عربستان رفته و بعد برای جوجه آوری به مناطق شمالیتر می آیند. یکی از این مناطق جنگلهای گیسوم است که مرغ حق که جغد کوچکی است و پرندههای شکاری مثل پیغوی کوچک برای جوجه آوری این جنگل را انتخاب می کنند.
انتهای پیام/
نظر شما